Specjalizacja
Stomatologia funkcjonalna
Koncepcja VieSID oparta jest na holistycznym podejściu do leczenia pacjenta, opartym na dwóch koncepcjach: pierwszą jest „model cybernetyczny narządu żucia" opracowany przez prof. Rudolfa Slavicka, drugą – „teoria poliwagalna" autorstwa prof. Sadao Sato.
Inspiracją do opracowania „Modelu cybernetycznego narządu żucia" była praca Norberta Wienera z 1948 roku pod tytułem „Cybernetyka, czyli sterowanie w zwierzęciu i maszynie", w której autor podkreślał, że cybernetyka zajmuje się funkcją, a nie budową maszyn. Zajmuje się też procesami sterowania i kontroli zwrotnej oraz łączy inne dziedziny nauki.
Wyróżnia nas
Część naszej flagowej specjalizacji — stomatologii funkcjonalnej opartej na Wiedeńskiej Szkole VieSID.
Stomatologia funkcjonalna – model cybernetyczny narządu żucia
„Życie to jest ciągła adaptacja" – tak brzmi definicja biologicznego życia prof. Slavicka. Również narząd żucia adaptuje się do zmieniających warunków – i to przez całe życie, nie tylko do momentu pojawienia się stałego uzębienia.
Narząd żucia pełni wiele funkcji koniecznych do przeżycia: oddychanie i ochronę dróg oddechowych, pobieranie, odgryzanie, żucie i połykanie pokarmu, a więc odżywianie, mowę (artykulację) i komunikację z otoczeniem. W dzieciństwie narząd żucia jest również narządem poznawczym (dziecko poprzez wkładanie przedmiotów do ust poznaje otaczający świat). Narząd żucia jest też podstawową ochroną organizmu przez zakażeniem drobnoustrojami.
Etapy adaptacji narządu żucia
W czasie rozwoju dziecka, od narodzin do 13 roku życia, wyróżniamy kilka okresów funkcjonalnych:
okres niemowlęcy, kiedy dominuje funkcja ssania i płaczu, a do zapewnienia tych funkcji wystarczą bezzębne wyrostki, silna praca języka i specjalna poduszeczka między mięśniami policzka;
pojawiające się pojedyncze zęby przednie (około 8 miesiąca życia) zmieniają swobodną kopertę funkcjonalną. Do tej pory żuchwa podczas ssania poruszała się do przodu i do tyłu. Nowe zęby znacznie ograniczają swobodne ruchy. Wymusza to na mięśniach nowe wzorce poruszania się;
gdy tylko pojawią się zęby boczne, nawyk gryzienia tylnymi zębami wraca. To właśnie jest proces adaptacji.
Przyczyny zahamowania prawidłowej adaptacji
Narząd żucia dostosowuje się do potrzeb organizmu w każdym wieku. W wieku rozwojowym działa to budująco dla stawów, natomiast w dorosłym życiu utrata zębów stałych, przesunięcia pozostałych zębów w miejscu luki, wypiętrzanie zębów, wyrastanie na długość, czy też nieprawidłowo wykonane licówki lub korony będą znacząco zmieniały dotychczas prawidłowe wzorce: żucia, połykania czy bruksizmu.
Przyczyny zahamowania prawidłowej adaptacji:
wada zgryzu, utrata zębów w procesie próchnicy, parodontozy, czy na skutek bruksizmu, wady wrodzone stawu skroniowo-żuchwowego, uszkodzenie krążka na skutek makro- lub mikrotraumy, artrozy, reumatoidalnego zniszczenia.
Zahamowanie lub brak adaptacji będzie przejawiać się w braku możliwości żucia, odgryzania, połykania, mowy, oddychania przez nos, braku stabilizacji zgryzu oraz postawy.
Funkcja – centralne miejsce w modelu cybernetycznym
Centralne miejsce w modelu cybernetycznym zajmuje właśnie funkcja. Do funkcji narządu żucia zaliczamy: połykanie, oddychanie, odgryzanie, żucie, mowę i mimikę twarzy, estetykę zębów, uśmiechu, zarządzanie stresem, bruksizm, stabilizację postawy głowy.
Funkcja zależna jest od budowy kości, od budowy stawu skroniowo-żuchwowego, od pracy mięśni, stanu więzadeł. Aby przywrócić funkcję pacjentowi, należy odtworzyć warunki, w których uszkodzone tkanki mogą się regenerować.
Takie objawy somatyczne, jak bóle głowy i twarzoczaszki, parestezje skóry, neuralgie, porażenia nerwów mogą mieć swoje źródło w dysfunkcji narządu żucia. Nieprawidłowy zgryz oraz bruksizm mogą powodować również problemy ze snem.
