Periodontologia

Objawy chorób przyzębia i ich leczenie

Zapalenie dziąseł (zapalenie tkanek miękkich) - faza małozaawansowana, odwracalna, objawia się krwawieniem przy szczotkowaniu lub jedzeniu twardych pokarmów, powstaniem obrzęku dziąseł i pojawieniem się dokuczliwego bólu podczas dotyku. Mogą pojawić się również takie objawy jak: uczucie pieczenia "palenia" , ropny wysięk, nieprzyjemny zapach z ust, serowaty nalot na zębach i dziąsłach, czerwony lub sinobordowy kolor dziąseł.

Zapalenie dziąseł może mieć charakter miejscowy lub uogólniony.
Miejscowe zapalenie dziąseł - występuje najczęściej: wokół jednego/kilku zębów z nieprawidłowymi wypełnieniami, wokół źle wykonanych mostów porcelanowych oraz w okolicy klamer ruchomych uzupełnień protetycznych. Nierzadko towarzyszy wadom zgryzu np. stłoczenia zębów (jako konsekwencja utrudnionej prawidłowej higieny).

W każdym z powyższych przykładów ze względu na brak możliwości utrzymania higieny zalegające bakterie działają toksycznie na dziąsło powodując jego krwawienie i dolegliwości bólowe.

Leczenie miejscowego zapalenia dziąseł:

Zlikwidowanie przyczyny, czyli zlikwidowanie miejsc retencyjnych dla bakterii. W zależności od stanu zębów - wymiana lub dopolerowanie starych wypełnień, wymiana lub dopasowanie protez

Terapia podtrzymująca - wprowadzenie nowych metod higienizacyjnych:

• Stosowanie nitek dentystycznych super floss
• Stosowanie szczoteczek jednopęczkowych
• Stosowanie szczoteczek międzyzębowych
• Stosowanie irygacji wodnych (z pomocą urządzenia waterpick)

Uogólnione zapalenie dziąseł - stan zapalny obejmuje dziąsło w całej jamie ustnej. W przypadkach zaawansowanych pacjent jest cierpiący, nie może jeść i pić.

Leczenie uogólnionego zapalenia dziąseł:

• W gabinecie stomatologicznym w znieczuleniu miejscowym przeprowadzana jest higienizacja, usuwa się płytkę bakteryjną i kamień, które są bezpośrednią przyczyną choroby. W przypadku często nawracającego zaawansowanego uogólnionego zapalenia dziąseł (szczególnie wtedy, gdy higiena jest prawidłowa) przeprowadzany jest dokładny wywiad z pacjentem, aby wykluczyć przyczyny ogólnoustrojowe: może to być pierwszy objaw cukrzycy lub chorób krwi (niedokrwistości czy białaczki)
• Zmiana nawyków higienicznych, wprowadzenie past leczniczych (Lacalut, Kin, Elgydium) zawierających środek przeciwbakteryjny - chlorheksydynę lub past kojących zawierających wyciągi z ziół. Więcej informacji w zakładce "Porady praktyczne w leczeniu chorób przyzębia"

Paradontoza - faza zaawansowana, długotrwająca, przewlekła, nieuleczalna - jest to zapalenie całego przyzębia (dziąseł, kości, włókien ozębnej). Najczęściej towarzyszące objawy to: stan zapalny dziąseł, obnażenie korzeni zębowych, rozchwianie zębów, widoczny na zdjęciu rentgenowskim znaczny ubytek kości, widoczny kamień nad- i poddziąsłowy, wysięk z kieszonek dziąsłowych i kostnych. Paradontoza to choroba rozwijająca się latami, z etapami zaostrzeń i względnego spokoju. W okresach zaostrzeń objawy najczęściej dotyczą stanu zapalnego dziąseł, wysięku ropnego z kieszonek, nieprzyjemnego zapachu z ust czy bolesnego rozchwiania zębów.

Istotą choroby jest zanik kości wokół zębów, spowodowany działaniem bakterii. Przyczep dziąsła obniża się - objawia się to obnażeniem korzeni zębów oraz rozchwianiem zębów. Ze względu na to, że bakterie z płytki nazębnej są przyczyną choroby higiena jamy ustnej będzie decydowała o postaci i postępie choroby. Przy dużych ilościach kamienia i płytki nazębnej dziąsła są w stanie zapalnym, rozpulchnione, krwawiące. Dzięki idealnej higienie dziąsła mogą mieć prawidłowy wygląd.

Chociaż parodontoza jest chorobą nieuleczalną, to możemy wpłynąć na jej przebieg oraz zahamować jej rozwój. Niestety powstałych już zniszczeń organizm nie jest w stanie odbudować.

Rozpoznanie choroby:
Paradontoza jest chorobą nie w pełni wyleczalną, obecne metody leczenia pozwalają jedynie zatrzymać proces chorobowy. Dlatego niezmiernie istotne jest wczesne rozpoznanie choroby i niezwłoczne podjęcie leczenia, aby zatrzymać rozwój choroby we wczesnym stadium. Pierwsze zwiastuny paradontozy widoczne są na rentgenowskim zdjęciu pantomograficznym.

Lekarz oceniający zdjęcie może wykryć zaniki kości, dużo wcześniej niż pacjent sam zauważy/odczuje symptomy choroby. Pełnowartościową diagnostykę paradontozy stanowi zdjęcie pantomograficzne wraz z wnikliwym badaniem periodontometrem (jest to sonda umożliwiająca mierzenie głębokości kieszonek przyzębnych).

W bardzo zaawansowanych przypadkach, kiedy pacjent sam rozpoznaje chorobę, niestety jest już za późno na wyleczenie.a.

Leczenie paradontozy: należy powierzyć stomatologowi oraz wspomagać profesjonalne leczenie poprzez odpowiednią higienę jamy ustnej

• Higienizacja -regularny skaling (usuwanie kamienia nazębnego) w gabinecie stomatologicznym. W zależności od potrzeb powinniśmy się poddawać usuwaniu kamienia 2-4 razy w roku.
• Zabiegi chirurgiczne - poddziąsłowe usuwanie kamienia - kiretaż zamknięty lub otwarty (oczyszczanie kieszonki przyzębnej).
• Leczenie farmakologiczne (antybiotyki, wkładki przeciwbakteryjne do kieszonek dziąsłowych).
• Leczenie protetyczne - ma na celu zblokowanie ruszających się zębów oraz odciążenie ich poprzez uzupełnienie braków zębowych.
• Terapia podtrzymująca -polegająca na samodzielnym utrzymywaniu higieny przez pacjenta w domu przy pomocy zalecanych preparatów i urządzeń. Więcej informacji na ten temat znaleźć można w zakładce "Porady praktyczne w leczeniu chorób przyzębia"

Porady praktyczne w leczeniu chorób przyzębia - szczotkowanie

W celu utrzymania prawidłowej higieny jamy ustnej istotne jest zaznajomienie się z metodami oraz rolą, jaką odgrywa technika szczotkowania. Oczyszczanie zębów to podstawowa czynność, która każdemu jest znana od najmłodszych lat. Jednak musimy zdawać sobie sprawę z tego, że wykonywanie tej prostej i wydawałoby się błahej czynności bez zwrócenia uwagi na jej jakość i skuteczność, może się okazać zupełnie bezcelowe, a nawet szkodliwe. Należy unikać szczotkowania poziomego jak i mocnego przyciskania szczoteczki ponieważ może to spowodować powstanie ubytków klinowych (przyszyjkowych) oraz stanów zapalnych dziąseł.

Metody szczotkowania zębów:

Metoda ruchów okrężnych Fonesa polecana jest szczególnie dzieciom, ponieważ ich zdolności manualne nie są jeszcze w pełni rozwinięte. Oczyszczanie zaczynamy od wyszczotkowania powierzchni policzkowych zębów bocznych. Przy lekko rozwartych ustach szczotkujemy, wykonując małe ruchy okrężne, nie zaciskając zębów przy szczotkowaniu. Rozpoczynamy od prawej strony, potem przechodzimy do strony lewej, pamiętając o tym, że zawsze zaczynamy od zębów trzonowych, szczotkując starannie przesuwając do przodu szczoteczkę ustawioną pod kątem prostym do powierzchni zębów. Gdy przejdziemy do zębów przednich, możemy je niezbyt mocno zacisnąć, ponieważułatwia to proces szczotkowania.

Aby wyczyścić wewnętrzne powierzchnie górnych zębów przednich, ustawiamy szczoteczkę pionowo i umieszczamy włókna na granicy zębów i dziąsła. Wykonujemy ruchy wymiatające szczoteczką do dołu w kierunku od dziąsła do końców zębów. W ten sam sposób szczotkujemy powierzchnie wewnętrzne dolnych zębów, ale tym razem wykonując ruchy wymiatające do góry. Na koniec oczyszczamy powierzchnie żujące wykonując ruchy poziome lub okrężne.

Metoda ruchów obrotowych tzw. metoda roll wskazana jest dla młodzieży i dorosłych ze zdrowym przyzębiem. Wykonując okrężne ruchy szczoteczką oczyszczamy zewnętrzne powierzchnie zębów, okolice przyszyjkowe oraz masujemy dziąsła. Przy otwartych ustach główkę szczoteczki ustawia się pod kątem 45° do powierzchni zębów, włosiem skierowanym do dziąseł: w szczęce ku górze, w żuchwie ku dołowi. Następnie obraca się szczoteczkę, ku dołowi w szczęce, a do góry w żuchwie i ruchami wymiatającymi w kierunku powierzchni żującej oczyszcza się zęby. W ten sposób czyści się wszystkie powierzchnie, wykonując jednocześnie podczas obracania szczoteczki kilka ruchów drgających. Ruchy drgające i wymiatające powtarzamy powtórzyć kilkakrotnie. Należy zaznaczyć, że szczotkowanie metodą roll wpływa pozytywnie na dziąsła, ponieważ z ich powierzchni zostają usunięte resztki pokarmowe oraz w wyniku masażu dochodzi do ich lepszego ukrwienia.

Metoda Bass'a jest odpowiednia zarówno dla ludzi ze zdrowymi dziąsłami, jak też pacjentów z zapaleniem dziąseł czy zapaleniem przyzębia. Szczoteczkę ustawia się na granicy dziąsła i zębów pod kątem 45°, po czym lekko dociska się jej włókna do powierzchni zębów i dziąsła. Szczoteczką należy poruszać małymi, wibrującymi ruchami w kierunku do i od powierzchni zębów i dziąsła, dzięki czemu łagodnie, ale dokładnie usuwa się resztki jedzenia oraz płytkę nazębną. Zabieg szczotkowania zaczynamy od powierzchni zewnętrznych, potem przechodzimy do powierzchni wewnętrznych, a na końcu szczotkujemy powierzchnie żujące, zawsze zaczynając od wyszczotkowania zębów z tyłu, do których najtrudniej dotrzeć. Aby wyczyścić wewnętrzne powierzchnie górnych zębów przednich, ustawiamy szczoteczkę pionowo i umieszczamy włókna na granicy zębów i dziąsła. Wykonujemy ruchy wymiatające szczoteczką do dołu w kierunku od dziąsła do końców zębów. W ten sam sposób szczotkujemy powierzchnie wewnętrzne dolnych zębów, ale tym razem wykonując ruchy wymiatające do góry.

Metoda Bass'a

• 
  Szczotkowanie powierzchni zewnętrznych
• 
  Szczotkowanie powierzchni wewnętrznych
• 
  Szczotkowanie zębów przednich

Rodzaje szczoteczek polecanych w leczeniu chorób przyzębia

1. Szczoteczki klasyczne:
   • Szczoteczka sensitive
     
     Bardzo miękka szczoteczka dla osób z wrażliwymi zębami i dziąsłami. Przy pomocy bardzo miękkich włókien skutecznie i łagodnie czyści wrażliwe zęby, dzięki czemu zmniejsza do minimum uczucie dyskomfortu. Polecana również po zabiegach chirurgicznych.
   • Szczoteczki miękkie
     • optymalna higiena
     • ochrona włókien
     

Powrót do codziennej ochrony jamy ustnej po zabiegu. Miękkie włókna zapewniają komfort szczotkowania.

• Szczoteczki międzyzębowe:

• Szczoteczki jednopęczkowe

Pasty do zębów zalecane w leczeniu chorób przyzębia

Pasty do zębów: Lacalut, Ajona,ELGYDIUM



Pasty do zębów: Parodontax, oraz ziołowe pasty do zębów.



Porady praktyczne w leczeniu chorób przyzębia - nitkowanie

Czyszczenie przestrzeni między zębami to pierwsza metoda walki z chorobami dziąseł, nieprzyjemnym oddechem oraz sposób zapobiegania rozwoju próchnicy zębów. Aby otrzymać pożądany efekt wskazane i zalecane jest regularne i codzienne ich nitkowanie. Służy do tego nić dentystyczna, którą używamy po uprzednim wyszczotkowaniu zębów. Do przeprowadzenia zabiegu potrzebna jest nitka o długości 30 - 40 cm, którą owija się wokół środkowych bądź wskazujących palców tak, by około 3 - 4 cm pozostały wolne. Używanie świeżego odcinka nitki na każdą, kolejną partię płytki zęba to prawidłowe postępowanie, ponieważ stosowanie i powtarzanie sekwencji tym samym fragmentem nici może przyczynić się do przenoszenia bakterii z zęba na ząb. Nić wsuwa się ostrożnie ruchami piłującymi do szczeliny zęba. Gdy przedostanie się ona do powierzchni zęba, przesuwa się ją kilkakrotnie, ruchami pionowymi w kierunku brzegu siecznego lub powierzchni żującej.

Rodzaje nici dentystycznych: zwykłe, woskowane, barwione lub nie, nieimpregnowane fluorem, nasączone miętą.



Nici dentystyczne z chlorheksydyną - pomagają zwalczać stan zapalny brodawki dziąsłowej międzyzębowej.



Porady praktyczne w leczeniu chorób przyzębia - irygacja

Irygatory do higieny jamy ustnej to: urządzenia, które wykorzystują w swoim działaniu zalecaną przez naukowców irygację punktową WaterPik w celu zapewnienia optymalnego oczyszczania, masowania, profilaktyki zapalenia dziąseł i ograniczania płytki nazębnej. Irygator usuwa bakterie głęboko między zębami i poniżej linii dziąseł, gdzie czyszczenie tradycyjną szczoteczką nie przynosi rezultatów. Masuje dziąsła, co w efekcie sprawia, że są lepiej ukrwione i zdrowo wyglądają. Idealny do czyszczenia wokół stałych aparatów ortodontycznych, dzięki zastosowaniu specjalnej końcówki.



Porady praktyczne w leczeniu chorób przyzębia - terapia farmakologiczna

Płukanki z chlorheksydyną (Elgydium - Eludril, Corsodyl, Kin).



Żele PERIO-KIN



Płukanki ziołowe: Azulan, Dentosept, Septosan

Stomatologia zachowawcza - rodzaje próchnicy

Próchnica zębów - Caries Dentium

Jest chorobą zębów polegającą na demineralizacji oraz proteolicznym rozpadzie twardych tkanek zęba. Próchnica jest chorobą zakaźną spowodowaną kwasotwórczymi bakteriami. Może ona prowadzić do nadwrażliwości, bólu, a nawet utraty zęba.

Klasyfikacja próchnicy zębów:

• Próchnica początkowa
• Próchnica powierzchowna
• Próchnica średnia - caries media
• Próchnica głęboka - caries profunda

Próchnica początkowa

Objawy próchnicy początkowej:

• biała plama - gładka, lśniąca,
• odwapnienie

Leczenie: remineralizacja

Środki stosowane w Orident:

• lakier fluorowy,
• pianki fluorowe,
• preparat remineralizujący GC Tooth Mousse

Remineralizacja jest to proces chemiczny podczas którego w zdemineralizowanych związkach nieorganicznych, które występują w postaci hydroksyapatytów grupy hydroksylowe zostają zastąpione grupami fluorowymi. W konsekwencji powstają fluoroapatyty lub fluorohydroksyapatyty. Te związki są bardziej odporne na kwasy, które wytwarzają drobnoustroje.

Próchnica powierzchowna

• pojawienie się białej plamy próchnicowej o zwiększonej porowatości,
• w pierwszej fazie nie występują ubytki szkliwa, dopiero gdy zostanie złamana bariera równowagi pomiędzy remineralizacją i demineralizacją następuje proces powstawania wyczuwalnego ubytku,
• nie ma uchwytnych objawów bólowych,
• występuje tylko w obrębie szkliwa

Leczenie: wskazane jest leczenie wypełnieniem (plombą)

Próchnica średnia - caries media

Występuje w obrębie szkliwa i zębiny. Warstwa zdrowej zębiny rozdziela próchnicę od miazgi.

Objawy próchnicy średniej:

• następuje zmiana barwy od białej, poprzez żółtą do brązowej, brunatnej a nawet czarnej,
• może pojawić się ból w głębszej części na słodkie, kwaśne oraz ból na zmianę temperatury.

Dieta, a rozwój próchnicy

Węglowodany zawarte są w: słodyczach, ciastach, kruchych ciastkach, słodkim białym pieczywie, maśle orzechowym, krakersach, chrupkach ziemniaczanych, chipsach, słodkich płatkach śniadaniowych, owocach (świeżych i suszonych) oraz sokach owocowych, które często wzbogacane są dodatkowymi substancjami słodzącymi. Związki ten rozkładane są przez enzymy bakteryjne do monocukrów, które w metabolizmie bakteryjnym przyczyniają się do rozwoju próchnicy.

Największy wpływ na rozwój próchnicy ma częstotliwość spożywania produktów bogatych w cukry, szczególnie tych o lepkiej konsystencji (chrupki, płatki kukurydziane, cukierki typu toffi, lizaki). Substancje te utrzymują się dłużej na powierzchni zębów, co powoduje ich łatwiejsze przekształcenie w kwasy przez bakterie płytki nazębnej.

Wpływ odżywiania na ilość ubytków jest szczególnie istotny u małych dzieci. Poprzez odpowiednie sterowanie dietą dziecka, rodzic może wpłynąć na zwiększenie odporności na próchnicę, a także na nabranie odpowiednich nawyków żywieniowych.

W codziennej praktyce lekarskiej, często spotykamy się z pytaniem: dlaczego, mimo regularnego mycia zębów, moje dziecko ma ubytki? Odpowiedź na to jest prosta - wszystko zależy od trybu żywienia dziecka! Nieodpowiednia, bogata w cukry dieta, może odgrywać znaczącą rolę w rozwoju próchnicy zębów. Produkty zawierające duże ilości węglowodanów, szczególnie węglowodanów prostych, takich jak glukoza i fruktoza, stają się pożywką dla bakterii zasiedlających jamę ustną, a także drobnoustrojów tworzących płytkę nazębną.

Przez mniej więcej pół godziny po jedzeniu, bakterie powodujące próchnicę, wykorzystują węglowodany do produkcji kwasów. Obniża to poziom pH płytki nazębnej, sprzyja rozwojowi drobnoustrojów i prowadzi do próchnicy zębów, która w pierwszym etapie rozpoznawana jest jako odwapnienie szkliwa.

Planując dietę dla swojego dziecka, pamiętaj:

• w okresie niemowlęcym nie należy podawać dziecku smoczków z cukrem czy miodem, ponieważ czynnik próchnicotwórczy przez długi czas działa na słabo zmineralizowane tkanki zęba, prowadząc do katastrofalnych skutków,
• nie należy słodzić nadmiernie potraw ani napojów - nie można przyzwyczajać dziecka do słodyczy,
• szczególnie w okresie przedszkolnym należy zwróć uwagę na konsystencję serwowanych pokarmów - posiłki muszą być przygotowywane tak, aby zmusić dziecko do dokładnego żucia (surowe owoce i jarzyny, dzięki włóknistej budowie, przyczyniają się do oczyszczania zębów, a pełnoziarniste pieczywo, dzięki zawartości celulozy, zapobiega przyleganiu resztek pokarmowych do powierzchni zębów),
• należy starać się, aby słodycze nie znajdywały się w zasięgu rąk dziecka. Szczególnie niebezpieczne dla zębów jest spożywanie pokarmów kleistych, gęstych (chrupków, płatków kukurydzianych, chipsów), które przyklejając się do zębów, dłużej kontaktują się z ich powierzchnią, a tym samym powodują szybszy rozwój próchnicy,
• nie wolno pozwalać dziecku jeść przed snem. Spożycie nawet niewielkiej ilości pokarmu przed snem sprzyja rozwojowi próchnicy. Jeżeli po umyciu zębów maluch ponownie zjada posiłek wskazane jest powtórne szczotkowanie,
• zdrowsze jest jedzenie słodyczy zaraz po posiłku głównym (np. jako deser po obiedzie), a także jednorazowo w większej ilości, niż mało i często. Lepiej dać dziecku pół czekolady na raz, niż kawałek co godzinę. Podobnie jest z napojem gazowanym - lepiej, by dziecko wypiło go w całości, niż sączyło przez całe popołudnie,
• zamiast ciastek, cukierków i czekolad, jako przekąski należy podawać owoce, jarzyny, sery i serki,
• nie należy podawać dziecku dużej ilości pokarmów kwaśnych. Dotyczy to szczególnie soków owocowych (zwłaszcza grapefruitowego, jabłkowego, pomarańczowego), które poprzez swoje niskie pH odwapniają szkliwo zębów. Zalecane jest zastąpienie soków wodą oraz podawanie niesłodzonych herbatek owocowych,
• należy ograniczyć dziecku podjadanie między posiłkami głównymi. Częste jedzenie obniża pH w jamie ustnej, co sprzyja demineralizacji szkliwa. Zalecane jest, aby wprowadzić zasadę spożywania słodyczy tylko w jeden wybrany dzień tygodnia,
• w nocy i po umyciu zębów wieczorem należy podawać dziecku wyłącznie wodę.

Bibliografia:
Szpringer-Nodzak M., Wochn-Sobańska M., Stomatologia wieku rozwojowego
Piątowska D., Zarys kariologii

Jakie są przyczyny powstawania przebarwień i żółknięcia zębów?

Naszej diecie codziennie towarzyszy nam wiele produktów, które powodują występowanie przebarwień i żółknięcie zębów. Najpopularniejsze z nich to: kawa, herbata, papierosy, soki, barwniki spożywcze, a nawet niektóre lekarstwa. Wszystkie sprawiają, że blask naszego uśmiechu słabnie, a zęby tracą swój naturalny, piękny kolor. Dziś, wraz z rozwojem nowoczesnej stomatologii, wybielanie stało się proste i bezpieczne.

profilaktyka przeciwpróchnicowa

Profilaktyka przeciwpróchnicowa obejmuje wykonanie lakowania i lakierowania zębów.

Lakowanie polega na pokryciu lakierem szczelinowym bruzd i zagłębień w zębach trzonowych i przedtrzonowych. Bruzdy i szczeliny, ze względu na swą budowę, są miejscami w których gromadzą się resztki pokarmowe, ułatwiające rozwój bakterii. One z kolei sprzyjają rozwojowi próchnicy. Najbardziej zagrożone próchnicą są zęby szóste (pierwsze trzonowce stałe). Pojawiają się one zazwyczaj ok. 6 roku życia. Zęby te w początkowym okresie są słabo zmineralizowane (przez co są podatne na próchnicę), stąd tak ważne jest ich zalakowanie. Tak zabezpieczone zęby kontroluje się co 6 miesięcy. Tam gdzie uszczelniacz wypadł lub uległ starciu, ponawiamy lakowanie.

Lakierowanie polega na działaniu preparatami zawierającymi fluor bezpośrednio na powierzchnię wyrzniętego zęba, dzięki czemu staje się ona mniej podatna na próchnicę. Lakierowanie powtarza się co 6 miesięcy.