Leczenie kanałowe (endodontyczne)

Leczenie endodontyczne, powszechnie nazywane leczeniem kanałowym jest konieczne w przypadku zapaleń miazgi, która potocznie nazywana jest przez pacjentów nerwem, natomiast anatomicznie jest to tkanka wypełniająca wnętrze zęba zbudowana z naczyń krwionośnych i nerwów. Endodoncja to metoda leczenia, pozwalająca uratować zęby, które jeszcze nie tak dawno skazane byłyby na ekstrakcję (usunięcie). Wskazaniami do leczenia kanałowego są:

• nieodwracalne zapalenia miazgi,
• zapalenia tkanek okołowierzchołkowe(zmiany okołowierzchołkowe, ziarniniaki, torbiele),
• zranienia miazgi powstałe w wyniku urazów,
• wskazania protetyczne,
• czasami choroby przyzębia (tzw. zespoły endoperio),
• zęby wcześniej źle leczone kanałowo i ze zmianami okołowierzchołkowymi.

Zważając na to, że własny, uratowany korzeń zęba jest najlepszym naturalnym implantem, a odbudowa protetyczna na własnym korzeniu najbardziej ekonomicznym rozwiązaniem uzupełnienia braku, zawsze warto podjąć próbę leczenia kanałowego. Jedyną bowiem alternatywą dla leczenia kanałowego jest ekstrakcja zęba, która pociąga za sobą konieczność uzupełnienia jego braku poprzez implant lub most protetyczny.

Utrata zęba wiąże się z poniższymi konsekwencjami, które mogą być odczuwane zaraz po zabiegu lub dopiero po paru latach.

1. Utrudnione rozdrabnianie pokarmów.
2. Defekt estetyczny.
3. Zaburzenia wymowy.
4. Przesuwanie zębów sąsiednich, powstanie szpary między zębami - gromadzi się jedzenie, co utrudnia higienę i zwiększa podatność na próchnicę.
5. Wysuwanie się zębów przeciwstawnych - objaw Godona: zaburzenia artykulacji (żucia pokarmu), odsłanianie korzeni zębów, silna nadwrażliwość na ciepło i zimno, tworzenie ubytków przyszyjkowych.
6. Najbardziej oddalona w czasie konsekwencja: przesunięcie zębów powoduje zmiany w zaguzkowaniu zębów, co ma wpływ na proces żucia, wszelkie zaburzenia prowadzą do zwyrodnień stawów skroniowo-żuchwowych wymagających długotrwałej rehabilitacji. Nieleczone mogą być przyczyną częstych bólów głowy.

Przebieg leczenia kanałowego:

W Orident Stomatologia leczenie kanałowe może przebiegać jednowizytowo, jednak w niektórych przypadkach konieczne jest przeprowadzenie leczenia kanałowego podczas dwóch wizyt (w nielicznych wypadkach z wymianą opatrunku między nimi).

Przebieg leczenia kanałowego:

Endodonta w trakcie leczenia dla zachowania sterylności suchości w polu operacyjnym stosuje koferdam, czyli materiał który izoluje leczony ząb od środowiska jamy ustnej, dzięki czemu stomatolog uzyskuje suche, względnie wolne od bakterii pole leczenia. Koferdam chroni też pacjenta przed aspiracją (zachłyśnieciem) bądź połknięciem płynów używanych do płukania kanałów oraz drobnych instrumentów stomatologicznych.

W dużym uproszczeniu leczenie kanałowe rozgrywa się w kilku etapach:

• Pierwszy etap: znieczulenie pacjenta: gwarantuje bezbolesność zabiegu.
• Drugim etapem jest otwarcie komory zęba i dokładne usunięcie martwej lub żywej miazgi z wnętrza zęba (komory).
• Trzeci etap: odnalezienie ujść kanałów. Jest to bardzo trudny i pracochłonny etap, ponieważ pominięcie jakiegoś kanału wiąże się z pozostawieniem bakterii, co może doprowadzić do powikłań i ekstrakcji zęba. Bardzo pomocny jest tutaj mikroskop.
• Ustalenie długości roboczej - kolejny odpowiedzialny etap; ząb musi być opracowany do otworu fizjologicznego. Zarówno za krótkie jak i za długie opracowanie zęba będzie wpływało na zmniejszenie szans na sukces. Dlatego bardzo istotne jest najdokładniejsze ustalenie długości roboczej kanałów. W Orident Stomatologia stosuje się w tym celu urządzenie zwane endometrem Dentaport Root ZX firmy Morita, który wykonuje elektroniczny pomiar kanałów korzeniowych. Pozwala to na wyeliminowanie metody pomiaru długości kanału opartego na zdjęciu Rtg, która w licznych badaniach okazała się bardzo często zawodna. Badanie jest precyzyjne i całkowicie obojętne dla organizmu. Ponadto dzięki temu, dotychczas niemożliwe ze względu na Rtg leczenie kobiet w ciąży jest możliwe i bezpieczne.
• Następny etap to mechaniczne opracowanie kanałów, które odbywa się przy użyciu specjalnych narzędzi kanałowych NiTi (niklowo tytanowych), mikrosilnika TRI AUTO ZX. W związku z tym, że mikrosilnik jest zintegrowany z endometrem Dentaport, lekarz ma kontrolę nad pracą narzędzi w kanale. Narzędzia, używane przy maszynowym opracowaniu, są specjalnie zaprojektowane do tego, by bezpiecznie udrożnić nawet zakrzywione kanały i nadać im kształt stożka. Nadanie kanałom takiego kształtu jest warunkiem prawidłowego ich wypełnienia. Proces ten jest wspomagany obfitym płukaniem kanałów środkami chemicznymi (podstawowym środkiem jest podchloryn sodu), mającymi za zadanie dezynfekcję i pomoc w oczyszczeniu całego systemu kanałowego. Proces ten przedstawia prezentacja.
• Ostatni etap to wypełnienie kanałów. Po opracowaniu, oczyszczeniu i poszerzeniu kanału oraz jego dokładnym osuszeniu lekarz przystępuje do ich wypełnienia. Etap ten ma na celu szczelne zamknięcie światła kanału na całej długości, materiałem specjalnie do tego przeznaczonym. Proces ten odbywa się za pomocą metody termicznej kondensacji gutaperki z zastosowaniem kombinacji Systemu B i Obtury, co pozwala na kontrolę podczas wypełniania oraz szczelne i trwałe wypełnienie kanału nawet o nieregularnej powierzchni. Z przebiegiem tego etapu można zapoznać się oglądając animację.
  Na koniec zabiegu lekarz wykonuje kontrolne zdjęcie RTG.

Należy mieć na względzie, że warunkiem powodzenia leczenia kanałowego jest szczelne wypełnienie kanału korzenia oraz ubytku, dlatego po zakończonym leczeniu kanałowym konieczna jest odbudowa korony zęba. Zęby martwe ze względu na brak ukrwienia stają się mniej odporne na złamania, bardziej matowe, szarawe i kruche. Dlatego przy dużym zniszczeniu zęba samo wypełnienie może być niewystarczające i konieczne jest wówczas wykonanie wkładu koronowo-korzeniowego i korony protetycznej lub nakładu.

Dlaczego leczenie kanałowe w Orident?

Leczenie kanałowe wykonywane przed laty u większości pacjentów przywołuje niemiłe wspomnienia. Negatywne stereotypy są na tyle silne, że nawet osoby, które nigdy same nie doświadczyły tego rodzaju leczenia, są do niego uprzedzone i wywołuje ono u nich lęk. W Orident walczymy z tymi stereotypami. Oferujemy Państwu profesjonalną usługę w atmosferze spokoju i komfortu. Nasze atuty to:

1. Profesjonalizm i doświadczenie zawodowe

Nasi specjaliści zajmujący się endodoncją są aktywnymi członkami Polskiego Towarzystwa Endodontycznego. Uczestniczą w międzynarodowych sympozjach i zjazdach naukowych z dziedziny endodoncji, a swoje umiejętności podnoszą na doskonalących kursach praktycznych oraz wymieniają doświadczenia przez internet z lekarzami z całej Polski. Miesięcznie w naszym centrum stomatologii leczonych pod mikroskopem około 50 pacjentów. Są to osoby głównie z polecenia naszych stałych klientów oraz kierowane przez innych lekarzy, niezajmujących się profesjonalnie endodoncją. Zawsze kontrolujemy efekty naszej pracy po 6 i 12 miesiącach. Skuteczność pracy szacujemy na 99 proc., co jest dla nas powodem do dumy.

2. Sprzęt

Leczenie w Orident odbywa się przy użyciu najnowocześniejszego sprzętu światowej klasy, który umożliwia przeprowadzenie leczenia kanałowego podczas jednej wizyty.

Mikroskop ("oczy endodonty") - pozwala wielokrotnie powiększyć obraz leczonego zęba, dzięki czemu znacznie zwiększa się dokładność, a także skuteczność leczenia. Ponadto mikroskop umożliwia leczenie trudnych przypadków, przy których jedynym dotąd rozwiązaniem było dotąd usunięcie zęba. Mikroskop umożliwia:

• odnalezienie wszystkich, nawet nietypowo zlokalizowanych ujść kanałów,
• wyjęcie złamanych narzędzi,
• perfekcyjne opracowanie i wypełnienie zakrzywionych kanałów,
• perfekcyjne opracowanie i wypełnienie bardzo wąskich kanałów, zobliterowanych, czyli zwapniałych kanałów,
• wyjęcie starego wypełnienia z całej długości kanałów, podczas powtórnego leczenia kanałowego,
• wyjęcie starych, metalowych wkładów, cementów oraz wkrętów protetycznych,
• leczenie przez korony i mosty protetyczne bez konieczności ich zdejmowania i niszczenia.

Dentaport ROOT ZX (MORITA) – urządzenie łączące w sobie lokalizator wierzchołkowy, służący do pomiaru długości kanału oraz mikrosilnik do opracowania maszynowego kanału korzeniowego. Sprzęt ten jest bardzo bezpieczny, dzięki możliwości ciągłego podglądu na monitorze lokalizacji narzędzi wewnątrz zęba, kontroli momentu obrotowego jak i regulacji prędkości. Do opracowania kanałów używamy narzędzi niklowo-tytanowych. Są giętkie i mocne, skracają czas pracy i zwiększają bezpieczeństwo.

RVG Radiowizjografia - służy do obrazowania zdjęć rtg na monitorze komputera, a nie na kliszy. Zaletą tego sprzętu jest kilkakrotnie mniejsze promieniowanie niż w przypadku obrazowania na kliszy oraz bardzo krótki czas oczekiwania na obraz - zaledwie 2 sekundy. Dzięki tym zaletom można skrócić czas zabiegu i zwiększyć jego bezpieczeństwo.

Ultradźwięki - za pomocą specjalnych końcówek endodontycznych, możemy wyjąć złamane narzędzia z kanału, rozkruszyć stary cement, wyjąć wkłady protetyczne oraz udrożnić "zobliterowane" kanały.

Obtura i System B - urządzenia służące do termoplastycznego wypełnienia kanału. Zaletą jest bardzo szczelne wypełnienie nawet w przypadku kanałów o nieregularnym kształcie.

3. Leczenie jednowizytowe

Zalety leczenia jednowizytowego:

• OSZCZĘDNOŚĆ CZASU - nie ma potrzeby kilkukrotnych wizyt
• BEZPIECZEŃSTWO - niweluje ryzyko: zakażenia między wizytami (poprzez rozszczelniony opatrunek lub odłamany fragment zęba) oraz złamania zęba między wizytami poprzez skrócenie czasu oczekiwania, potrzebnego na ostateczną odbudowę zęba
• KOMFORT - niweluje ból, który może pojawić się między wizytami

4. Komfort

Zabiegi przeprowadzane w Orident są bezpieczne, bezbolesne i precyzyjne. Komfort pacjentowi zapewnia skuteczne znieczulenie oraz użycie koferdamu (czyli rozpiętego "balonika" wokół zęba), dzięki któremu lekarz utrzymuje pole zabiegowe w czystości (nie ma śliny i bakterii), a płyny i drobne narzędzia nie mają dostępu do ust i gardła pacjenta.

Gabinety Orident wyposażone są w ergonomiczne fotele, na których pacjent przyjmuje wygodną, leżącą pozycję. Dodatkowo z głośników umieszczonych w zagłówku dobiega relaksująca muzyka. Każdy pacjent może przynieść swoją ulubioną muzykę w formacie MP3, którą odtworzymy podczas zabiegu.

Najczęściej zadawane pytania (faq)

1. Boję się bólu w trakcie zabiegu! Jak sobie z tym poradzić?
W Orident stosujemy bardzo skuteczne metody znieczulenia miejscowego. Utrzymuje się ono co najmniej przez 2 godziny, dlatego możemy zagwarantować, że w trakcie trwania zabiegu nic nie będzie bolało.

2. Boję się, że podczas zabiegu mogę zadławić się śliną.
Dzięki stosowanemu przez nas koferdamowi (osłonie pola zabiegowego), nic w trakcie zabiegu nie przedostanie się do ust, ponieważ wszystkie płyny asystentka odciąga ssakiem z ich powierzchni. Wewnątrz jamy ustnej - pod koferdamem - znajduje się tylko ślina, którą można przełykać mimo koferdamu, jej nadmiar jest odsysany ślinociągiem. Jeśli mają Państwo jakiekolwiek obawy związne z leczeniem na fotelu dentystycznym, prosimy powiedzieć o nich lekarzowi. Nasi specjaliści chętnie rozwieją wszelkie wątpliwości.

3. Boję się pozycji leżącej, mam uczucie "spadania do tyłu" oraz tego, że wisi nade mną jakiś sprzęt.
Bez obaw. Nad Państwa bezpieczeństwem czuwa lekarz i asystentka. Nasz sprzęt ma wszystkie wymagane certyfikaty oraz jest regularnie serwisowany i kontrolowany. Mogą nam Państwo zaufać.

4. Mam problemy z kręgosłupem, nie potrafię wyleżeć w bezruchu 1,5 godziny. Jak znieść długi zabieg?
Nasze fotele są bardzo wygodne, a my jesteśmy wyrozumiali. Zawsze, gdy zajdzie taka potrzeba, możemy zrobić przerwę na zmianę pozycji. By uprzyjemnić Państwu czas, włączamy muzykę, która pozwala zrelaksować się i wyciszyć. Można przynieść także swoją ulubioną płytę, którą usłyszą Państwo z głośników zamieszczonych w podgłówku (w formacie mp3).

5. Czy ząb może mnie boleć po zabiegu w domu i co wtedy mam zrobić?
Po zabiegu leczenia kanałowego może wystąpić ból podczas gryzienia. W związku z tym, że występuje on u 80 procent Pacjentów, jest on normą pozabiegową. Zdarza się, że ból jest dotkliwy i trwa nawet do 3 dni z tendencją malejącą. Niepokojące są następujące objawy: ból samoistny, rwący, pulsujący oraz obrzęk. W każdym z tych przypadków prosimy o niezwłoczny kontakt!

6. Widziałem, że lekarz używa bardzo długich narzędzi. Nie są one nieco za długie? Czy mogą wyrządzić mi krzywdę?
Przeciętnie ząb ma długość 19-25 mm, około 10-12 mm przypada na część widoczną (koronę zęba), reszta zęba to korzeń będący w kości. Lekarz musi dojść aż do wierzchołka zęba. Proszę się nie martwić, specjaliści Orident mają pełną kontrolę podczas zabiegu:

• zabieg prowadzony jest przy użyciu mikroskopu oraz elektronicznie kontrolowany na monitorze urządzenia MORITA,
• zdjęcia kontrolne RVG pozwalają upewnić się, czy narzędzie jest w pożądanym miejscu.

7. Dlaczego kiedyś stomatolog przepisał mi antybiotyk podczas leczenia?
Najprawdopodobniej leczeniu kanałowemu towarzyszyło ropne zapalenie tkanek (ozębnej i kości). Jeżeli leczenie kanałowe odbywa się z powodu ropnego zapalenia zęba lub tkanek okołowierzchołkowych to często, dla wzmocnienia efektu leczenia, stosuje się antybiotyk.

8. Dlaczego w innych gabinetach leczenie kanałowe trwa nawet kilka miesięcy?
Według najnowszych standardów europejskich, powstałych w oparciu o liczne prace i badania naukowe, zalecane jest jednowizytowe leczenie kanałowe. Światowej klasy specjaliści z dziedziny endodoncji potwierdzają, że leczenie podczas jednej wizyty, to mniej powikłań. Skuteczne, jednowizytowe leczenie jest możliwe:

• dzięki użyciu mikroskopu można uzyskać bardzo dobrą widoczność, a opracowanie narzędziami obrotowymi, pod ciągłą kontrolą lokalizatora wierzchołkowego firmy Morita, zdecydowanie zwiększa skuteczność i bezpieczeństwo oraz skraca czas potrzebny na opracowanie kanału korzeniowego, eliminując bakterie,
• dzięki użyciu koferdamu możemy stosować znacznie większe stężenia leków służących do płukania podczas zabiegu, które dopełniają dzieła eliminacji zakażonej tkanki i sterylizacji kanału korzeniowego,
• dzięki zastosowaniu Obtury i Systemu B - urządzeń służących do termoplastycznego wypełnienia kanału. Zaletą jest bardzo szczelne wypełnienie, nawet w przypadku kanałów o nieregularnym kształcie,
• bardzo łatwa i szybka diagnostyka radiologiczna, jeszcze na fotelu dentystycznym, pozwala na natychmiastową kontrolę efektu leczenia.

Powtórne leczenie kanałowe - tzw. reendo

Kiedy należy leczyć zęby powtórnie kanałowo?

1. Zęby wymagające powtórnego leczenia kanałowego na zdjęciu Rtg objawiają się w następujący sposób: widoczny jest ząb wraz ze zmianą w kości poniżej korzenia zwaną "zmianą okołowierzchołkową"(ziarniak lub torbiel). Ząb przyczynowy ma:
   
   • niedopełnione kanały,
   • kanały niewypełnione wcale,
   • zbyt wąsko opracowane kanały z nieopracowaną okolicą okołowierzchołkową.
2. We wszystkich tych przypadkach zostaje wewnątrz zęba zakażona miazga, która jest siedliskiem bakterii. Miazga może zostać w niedopełnionych, czy w pominiętych kanałach jak i w deltach korzeniowych. Bakterie z wnętrza zęba powodują powstanie zmiany okołowierzchołkowej. W dużym skrócie przebieg powstania zmian jest następujący:
   
   • zakażona miazga działa toksycznie na kość powodując jej resorbcję (rozpuszczenie),
   • w miejscu powstałej jamki gromadzi się ziarnina złożona z bakterii i komórek obronnych organizmu. Początkowo jest to niewielki ubytek w kości o nieregularnym kształcie. Na rtg wygląda jak poszerzona szpara ozębnej, niewyraźnie odgraniczona od kości.
     
     Rys. 1 Poszerzona szpara ozębnej, niewyraźnie odgraniczona od kości.
3. Następnym etapem jest otorbienie zmiany na skutek reakcji obronnej organizmu. Na rtg wówczas widoczny jest kulisty twór o wyraźnie zaznaczonej granicy.
   
   Rys. 2 Kulisty twór o wyraźnie zaznaczonej granicy.
4. Kolejną fazą nieleczonej zmiany okołowierzchołkowej jest torbiel. Rozmiar torbieli jest znacznie większy, charakterystyczny jest również płyn obecny w jej wnętrzu.
   
   Rys. 3 Torbiel.

Zmiany okołowierzchołkowe w 70% są bezobjawowe i wykrywane są na Rtg podczas rutynowych kontroli. W pozostałych 30% przypadków silne objawy bólowe informują pacjenta o problemie i zmuszają do podjęcia leczenia, kiedy choroba ulega zaostrzeniu, dochodzi do procesu ropnego. Dzieje się tak ze względu na spadek odporności organizmu, przeciążenia w zgryzie lub uszkodzenia oraz zakażenia zęba przez ubytek próchnicowy. Wówczas pojawiają się takie objawy jak: ból, obrzęk, gorączka, złe samopoczucie.

Leczenie zmian okołowierzchołkowych

1. Leczenie kanałowe
   Według najnowszych doniesień naukowych leczenie kanałowe w 95% leczy zmiany okołowierzchołkowe. Szczelne zamknięcie kanałów po odkażeniu zęba powoduje samoistne wygojenie się kości. Warunek jednak jest taki, że udało się udrożnić wszystkie kanały (usunąć całą zakażoną miazgę). Istnieją niestety zęby o bardzo trudnej anatomii, które charakteryzują się zagiętymi bądź zrośniętymi kanałami uniemożliwiając leczenie. Wtedy należy taki ząb usunąć. Na efekt całkowitego wygojenia zmian trzeba cierpliwie zaczekać od 6 - 12 miesięcy. Nie mniej zaraz po zakończonym zabiegu leczenia kanałowego i odbudowie zęba, leczenie uważa się za zakończone. Pozostaje tylko kontrola rtg co 6 miesięcy.
2. Resekcja wierzchołka korzenia
   Jest to drobny zabieg chirurgiczny polegający na odcięciu wierzchołka korzenia wraz ze zmianą okołowierzchołkową. Ze względów anatomicznych jest to bezpieczna metoda leczenia zębów przedtrzonowych i siekaczy, w których mimo przeprowadzonego leczenia endodontycznego nie doszło do wygojenia zmiany okołowierzchołkowej, głównie torbieli.
3. Hemisekcja
   Hemisekcja jest przeprowadzana w przypadku zębów trzonowych, kiedy np. tylko przy jednym korzeniu zmiany nie uległy wygojeniu, a drugi jest wyleczony i pozytywnie rokuje, można usunąć tylko pół zęba, a na pozostałym fragmencie zrobić koronę odbudowującą utraconą część.
4. Dlaczego leczymy zmiany okołowierzchołkowe?
   
   • zęby, przy których nie wiadomo kiedy objawy się zaostrzą (ból, obrzęk, gorączka, złe samopoczucie),
   • resorpcja kości( "rozpuszczenie")- może być na tyle duże, że doprowadzi do osłabienia kości szczęki lub żuchwy. Często potem nie można implantować w tym miejscu. Noszenie protezy, która leży na zniszczonej kości jest mniej komfortowe.
   • niekontrolowany rozwój ostatniego stadium zmian - torbieli.

Torbiel może obejmować nawet kilka centymetrów kości. W skrajnych przypadkach jest prawdopodobne, że dojdzie do złamań patologicznych osłabionej kości. Ponadto leczenie torbieli przeprowadzane jest tylko operacyjne a zabieg jest rozległy, wykonywany na oddziale szpitalnym chirurgii szczękowej. W przypadku torbieli, gdy rozrosty są w obszarze zębów sąsiednich, często występują obumarcie tych zębów, które do tej pory uważane były za zdrowe. Od strony kości dochodzi do przerwania pączka naczyniowo - nerwowego " odżywiającego" ząb. Wtedy konieczne jest leczenie kanałowe takich zębów ,a w skrajnych przypadkach nawet ich usunięcie.

Rys. 4 Torbiel może obejmować nawet kilka centymetrów kości

Choroby odogniskowe
Wielu lekarzy, specjalności ogólnych, kieruje pacjentów do stomatologa w celu wyjaśnienia źródła choroby odogniskowej tzn. wtedy, gdy choruje odległy od zęba narząd: serce, nerki, skóra. Choroba nie poddaje się rutynowemu leczeniu. Kardiolodzy, nefrolodzy często dopatrują się przyczyny zębowej zlecając nam usunięcie źle wyleczonych zębów. W takiej sytuacji niestety jest już za późno na podjęcie leczenia kanałowego.

Wskazania do powtórnego leczenia kanałowego

• ząb źle leczony z widoczną zmianą okołowierzchołkową dającą objawy: ból, obrzęk, gorączka, złe samopoczucie,
• ząb bez objawów bólowych, z wykrytą w czasie rutynowej kontroli na rtg zmianą okołowierzchołkową,
• widoczne na zdjęciu rtg źle wyleczone zęby, przed zabiegami protetycznymi,
• zęby wyglądające na Rtg "bez zarzutu", ale z bardzo zaawansowaną próchnicą - gdy wypadło wypełnienie i ząb został niezabezpieczony dłużej niż 7 dni, ponieważ pojawia się wówczas podejrzenie o reinfekcję spowodowaną przez ubytek.